Hỏi đáp

Về vi-rút HPV:

HPV là gì?

Là một loại vi rút gây u nhú ở người gọi tắt là HPV. HPV là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất trên thế giới hiện nay. Rất có thể bạn sẽ bị mắc vi rút HPV trong cuộc đời của bạn mà không có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào. Trên thực tế, nếu may mắn bạn có thể sẽ không có vấn đề gì với tất cả các vi rút HPV.Nhưng bạn cần biết một số chủng của vi rút HPV được coi là “nguy cơ thấp” và có thể gây ra mụn có ở bộ phận sinh dục và hậu môn. Ở những chủng khác được coi là “nguy cơ cao” và có thể gây ra tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, hậu môn và các bộ phận sinh dục khác.

Có bao nhiêu chủng HPV?

Có hơn 100 chủng vi rút HPV. Hầu hết các chủng đều vô hại, không có dấu hiệu hoặc triệu chứng và sẽ tự khỏi.
Có hơn 40 chủng vi rút HPV lây truyền qua đường tình dục có ảnh hưởng đến các bộ phận sinh dục và hậu môn, Một số chủng có nguy cơ thấp có thể gây ra mụn cóc và mụn cóc ở bàn chân (mụn cóc dưới lòng bàn chân). Có 15 chủng HPV có nguy cơ cao (chẳng hạn như chủng 16 và chủng 18) chúng có thể gây tổn thương tiền ung thư, ung thư tử cung cũng như ung thư hậu môn và ung thư bộ phận sinh dục khác.

HPV lây truyền qua đường nào?

Các vi rút HPV có thể lây truyền cho bất cứ ai đã từng quan hệ tình dục. Lây truyền qua tiếp xúc da với da, tiếp xúc với dương vật, tử cung, âm đạo, hậu môn của những người bị nhiễm. Hôn hay chạm vào bộ phận sinh dục của đối tác bằng miệng cũng có thể truyền vi rút HPV.
Sử dụng bao cao su là bảo vệ tốt nhất cho các bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục. Thực tế bao cao su không thể che hết toàn bộ bề mặt da xung quang bộ phận sinh dục và hậu môn, do đó không bảo vệ hoàn toàn khỏi HPV.
HPV không liên quan đến HIV (vi rút gây suy giảm miễn dịch của con người mà có thể gây ra bệnh AIDS). Tuy nhiên, với những người có HIV đã làm giảm hệ thống miễn dịch và có khả năng bị nhiễm vi trùng khác, bao gồm cả một hay nhiều chủng HPV.

Có, HPV lan truyền qua tình dục đường miệng. Chúng ta không biết hết sự thật về những điều xảy ra nếu một người nhiễm HPV thông qua tình dục đường miệng. Việc HPV lan truyền dễ dàng hơn từ miệng của người nhiễm bệnh đến bộ phận sinh dục của đối tác, hoặc ngược lại thì cũng không rõ ràng. Chúng ta biết rằng HPV có liên quan tới các bệnh ở miệng, phổi và đường tiêu hóa.

Một chủng HPV được biết là HPV 16 được tìm thấy trong những ca ung thư amidan, dây thanh âm, gốc lưỡi, phổi và thậm chí cả thực quản. Đây là chủng HPV nguy cơ cao bởi vì nó có thể gây những loại ung thư này.

Những chủng HPV có nguy cơ thấp gây mụn cóc sinh dục có thể được tìm thấy trong rất ít ca ung thư dây thanh âm và sự phát triển trong miệng và trên dây thanh âm. Chủng HPV này cần được đốt bằng nóng, lạnh hoặc laze.

HPV thường lây truyền qua đường tình dục giữa các đối tác. Điều này có thể xảy ra khi dương vật cọ xát với âm đạo hoặc hậu môn, hoặc khi hôn các bộ phận sinh dục hoặc hậu môn của đối tác, không nhất thiết bạn phải xâm nhập vào thì mới truyền nhiễm. Một số người nghĩ rằng không xuất tinh trong âm đạo có thể bảo vệ được họ một số bệnh lây truyền qua đường tình dục, điều đó là không đúng.

Các vi rút HPV lây truyền ngay cả khi tiếp xúc da với da xảy ra rất nhỏ. Cần phải đeo bao cao su từ khi bắt đầu giao hợp cho đến khi kết thúc để được bảo vệ, xem thêm các thông tin trên bao cao su.

HPV cũng có thể lây truyền trong quá trình sinh nở từ bà mẹ nhiễm bệnh cho em bé. Hầu hết các bà mẹ thậm chí không biết mình nhiễm bệnh. HPV cũng có thể lan truyền qua việc dùng chung đồ chơi tình dục bị nhiễm vi rút. Đồ chơi tình dục thường được sử dụng bởi 1 bạn tình trong một thời điểm nào đó. Đồ chơi tình dục dùng chung không được khử nhiễm đúng cách sẽ mang nguy cơ lan truyền tất cả các bệnh lây qua đường tình dục. Nếu dùng chung đồ chơi tình dục thì chúng phải được dùng với bao cao su và phải thay bao cao su mỗi lần với những bạn tình khác nhau.

HPV không thể lây qua việc sử dụng toa-let hoặc cầm vào tay nắm cửa.

Nếu bạn bị bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) như HPV, bạn nên báo cho những bạn tình trước đây và hiện tại về bệnh của mình và họ nên được kiểm tra, xét nghiệm và điều trị bệnh.

Bằng việc nói cho bạn tình của mình biết bạn bị nhiễm HPV, bạn đang giúp ngăn cản sự lây lan của nó.

Bạn cũng để cho họ biết rằng bạn yêu quý và trân trọng họ.

Bạn tình của bạn có thể quyết định làm gì đó theo nhiều cách để bảo vệ sức khỏe của họ. Những hành động này có thể là kiêng quan hệ tình dục, sử dụng bao cao su phù hợp và tiêm vắc xin phòng các chủng vi rút HPV gây ra 90% các ca mụn cóc và 70% các ca ung thư cổ tử cung. Nhưng, dù dùng bao cao su cũng không đảm bảo hoàn toàn khả năng bảo vệ bạn trước vi rút HPV.

Hệ thống miễn dịch sẽ dần dần phát huy khả năng tự bảo vệ chống lại vi rút, phòng ngừa HPV chủ yếu là từ tế bào, các vết thương tổn hay lây nhiễm từ mẹ sang con hoặc lây cho bạn tình. Phần lớn những người nhiễm HPV sẽ bị nhiễm suốt đời, nhưng hệ thống miễn dịch sẽ bảo vệ họ khỏi sự tái phát. Thậm chí sau nhiều năm điều trị thành công, mụn cóc hoặc tiền ung thư, ung thư vẫn có thể xuất hiện trở lại bởi sự suy yếu đáp ứng miễn dịch xảy ra trong khi mang thai, trong điều trị ung thư, cấy ghép hoặc trường hợp AIDS, nhiễm HIV (suy giảm miễn dịch) hoặc khi về già (quá trình lão hóa miễn dịch)

Bệnh do HPV gây ra:

Rất khó để biết phải mất bao nhiêu thời gian để phát triển thành ung thư cổ tử cung ở người phụ nữ. Kể cả những phụ nữ có xét nghiệm Pap smear bình thường, cũng có thể đã bị nhiễm HPV trước đó. Nếu họ đã bị nhiễm và hệ thống miễn dịch không phát hiện được vi rút, phụ nữ sau đó có nguy cơ phát triển các tổn thương tiền ung thư chẳng hạn như các tổn thương cấp cao của ung thư cổ tử cung. Chúng ta biết rằng hầu hết, nhưng không phải tất cả phụ nữ, có tổn thương cấp cao sẽ phát triển thành ung thư cổ tử cung nếu không được điều trị thích hợp. Tuy nhiên, cần biết rằng có một khoảng thời gian dài giữa giai đoạn bị nhiễm, rồi phát triển của tổn thương cấp cao và ung thư giai đoạn cuối là những cơ hội phòng chống có hiệu quả trước khi bệnh ung thư có phát triển đầy đủ và không thể điều trị được. Tại Hoa Kỳ, các thời kỳ đỉnh điểm của lứa tuổi tương ứng với các giai đoạn bệnh khác nhau như sau:

21 năm cho nhiễm HPV
28 năm cho tổn thương cấp thấp (LSIL) của cổ tử cung
42 năm cho tổn thương cấp cao (HSIL) của cổ tử cung và 48 năm đối với ung thư thâm nhập.

HPV nguy cơ cao có thể gây ra ung thư cổ tử cung. Nhưng phần lớn phụ nữ nhiễm HPV nguy cơ cao không bị ung thư.

Có hai dạng ung thư cổ tử cung:

Một loại tác động đến bề mặt da của cổ tử cung (ung thư tế bào biểu mô vảy)

Loại thứ hai tác động đến cac tuyến bên trong cổ tử cung (ung thư tuyến)

Ung thư cổ tử cung xuất hiện vì bạn đã bị nhiễm một loại vi rút (như là HPV) hoặc do các tác nhân khác (các tác nhân con người)

Tác nhân vi rút:

Vi rút HPV nguy cơ cao: HPV chủng 16, 18 được biết đến là vi rút nguy cơ cao. Tương tự, 11 chủng HPV khác cũng làm cho phụ nữ có nguy cơ cao mắc ung thư cổ tử cung.

Thời gian: vi rút HPV nguy cơ cao cần xâm nhập vào cơ thể bạn trong một thời gian dài trước khi các tế bào bất thường tăng sinh.

Sự liên hợp:HPV nguy cơ cao cần trở thành một phần của bộ mã di truyền của người. Nếu điều đó xảy ra, cơ thể bạn không thể bảo vệ bạn trước sự phát triển của ung thư.

Yếu tố con người:

Di truyền: một vài phụ nữ thì có nguy cơ mắc ung thư cao hơn người khác (tiền sử gia đình)

Mang thai: phụ nữ có nhiều con có nguy cơ phát triển ung thư cao hơn những người khác.

Dinh dưỡng không đủ vitamin A có thể làm tăng khả năng tạo thành ung thư của vi rút.

Hút thuốc: thuốc lá là tác nhân gây nên nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm cả ung thư cổ tử cụng.

Nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục khác: HIV, herpes sinh dục và Chlamydia làm tăng nguy cơ tạo ung thư của HPV.

Tuổi quan hệ tình dục lần đầu: phụ nữ quan hệ tình dục sớm có khả năng mắc ung thư cao hơn.

Có thực hiện xét nghiệm Pap smear: Một số phụ nữ có thể không thích làm xét nghiệm Pap smear, nhưng xét nghiệm này rất quan trọng và có thể cứu sống những người bị nhiễm HPV ở giai đoạn đầu. Không thực hiện làm xét nghiệm Pap smear thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư cổ tử cung ở phụ nữ.

Liệu pháp hóc môn: Dùng thuốc tránh thai hoặc liệu pháp thay thế hóc môn có thể làm tăng nguy cơ. Đối với những phụ nữ uống thuốc ngừa thai, nguy cơ ung thư cổ tử cung được coi là bằng nguy cơ ở những người mang thai ngoài ý muốn. Phụ nữ nên dùng thuốc để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung.

Có các nguyên nhân khác gây ung thư cổ tử cung nhưng rất hiếm. Hầu hết các bệnh ung thư cổ tử cung là do HPV gây ra. Rất hiếm loại ung thư cổ tử cung là mà làm xét nghiệm sàng lọc không thể phát hiện sớm hoặc không phòng chống được.Có các nguyên nhân khác gây ung thư cổ tử cung nhưng rất hiếm. Hầu hết các bệnh ung thư cổ tử cung là do HPV gây ra.

Rất hiếm loại ung thư cổ tử cung là mà làm xét nghiệm sàng lọc không thể phát hiện sớm hoặc không phòng chống được. Các loại này bao gồm ung thư da (melanoma) lan rộng đến cổ tử cung, ung thư các cơ bắp, dây thần kinh và các mô liên kết của cổ tử cung. Các yếu tố khác đã được nêu trong câu hỏi trước.

Các loại vi rút gây ra mụn cóc thường là chủng 6 và 11. Chúng có liên quan đến các tổn thương dạng mụn mãn tính tại hậu môn và bộ phận sinh dục. Thường thì các tổn thương này không nguy hiểm. Nhưng chúng lại có thể dẫn tới tổn thương tại đường hô hấp của em bé trong quá trình sinh nở của người mẹ nhiễm HPV khi đứa trẻ đi qua âm đạo của người mẹ. Ngoài ra, chúng là những tổn thương phổ biến tại dây thanh âm ở người trưởng thành có thể bắt nguồn từ quan hệ tình dục đường miệng. Đối với một số phụ nữ, những tổn thương này có liên quan với xét nghiệm PAP bất thường và tổn thương tiền ung thư bộ phận sinh dục ngoài. Đối với cả hai giới, chúng có liên quan với tổn thương tiền ung thư tại hậu môn. Điều trị các tổn thương này thường gây đau đớn và để lại sẹo và gây đau khi quan hệ tình dục, thậm chí sau nhiềm năm điều trị. Mụn cóc gây ra lo lắng, sợ bị ung thư, trầm cảm, thiếu tự tin, xấu hổ và mất cảm hứng tình dục.

Xét nghiệm HPV

Nhiễm HPV hầu hết không có triệu chứng gì nên bạn không thể nói rằng bạn (hay bạn tình của ban) bị bệnh. Thực hiện xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục vẫn rất quan trọng trước khi thực hiện bất cứ hoạt động tình dục không có bảo vệ nào.

Không có xét nghiệm sàng lọc để phát hiện HPV. Thậm chí khi bạn thực hiện xét nghiệm sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), bạn cũng không được xét nghiệm 2 bệnh phổ biến là vi rút HPV và vi rút Herpes simplex. Và do nhiễm HPV hầu hết không có triệu chứng gì nên bạn không thể nói rằng bạn (hay bạn tình của ban) bị bệnh. Thực hiện xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục vẫn rất quan trọng trước khi thực hiện bất cứ hoạt động tình dục không có bảo vệ nào.

Có một số xét nghiệm để xác định chủng HPV, nhưng các xét nghiệm này không được công bố rộng rãi. Một loại xét nghiệm được sử dụng để xác định HPV nguy cơ cao ở phụ nữ với kết quả nhuộm tế bào bất thường để sàng lọc UTCTC, nhưng thậm chí trong các trường hợp đó thì cũng khó có thể tiếp cận được loại xét nghiệm này.

Phần lớn các loại xét nghiệm được thiết kế để phát hiện axit nucleic của vi rút, phân tử DNA nhỏ bé chưa thông tin di truyền. Nếu kết quả dương tính, có nghĩa là bạn là người mang ít nhất một trong 15 chủng HPV nguy cơ cao và được phát hiện bởi loại xét nghiệm đó. Nhưng nó lại không cho chúng ta biết được loại vi rút đó thuộc chủng nào hay số lượng chủng khác nhau có trong cơ thể bạn.

Phòng ngừa

Không thể điều trị HPV. Bác sĩ có thể loại bỏ các tổn thương đường sinh sản có thể quan sát bằng mắt thường và mụn sinh dục gây nên bởi HPV, nhưng họ không thể tiêu diệt được vi rút. Không giống như các bệnh lây truyền qua đường tình dục có căn nguyên vi khuẩn như lậu, Chlamydia hay giang mai, không có thuốc kháng sinh để chữa HPV. Chúng ta có thể tăng cường hệ thống miễn dịch để có thể hạn chế các thương tổn và một số loại tiền ung thư ở vùng hậu môn, âm đạo. Nhưng không phải lúc nào cũng có thể phục hồi được các tổn thương. Thời giant rung bình từ khi nhiễm HPV nguy cơ thấp (nguyên nhân gây mụn cóc) cho tới khi biến mất là 6-8 tháng. Do đó, phần lớn người nhiễm HPV sẽ không còn mụn cóc ngay cả khi không điều trị, một số trường hợp cần một lần điều trị, số khác vẫn có tổn thương trong vòng 24 tháng điều trị. Hầu hết bệnh nhân muốn được điều trị hơn là để cho chúng tự biến mất cho dù họ hiểu rằng có thể phục hồi mà không cần điều trị.

Bất kỳ ai đã có hoạt động tình dục đều có nguy cơ với HPV. Vì không phải lúc nào nhiễm HPV cũng có triệu chứng, bạn không thể biết khi ban (hoặc bạn tình) nhiễm HPV. Bao cao su là cách tốt đề bảo vệ bạn từ rất nhiều loại bệnh lây truyền qua đường tình dục. Sử dụng chúng thường xuyên. Nhưng đối với HPV, bao cao su không thể giảm nguy cơ lây lan vi rút vì nó không bao phủ toàn bộ phần da quanh cơ quan sinh dục là nơi vi rút HPV có thể xâm nhập.

Vắc xin phòng HPV cho hiệu quả tới 98% trong phòng ngừa ảnh hưởng của 4 loại HPV nguy cơ cao bao gồm:

Ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ (chủng 16, 18), cũng như

Mụn sinh dục, hậu môn (chủng 6, 11)

Bốn chủng này gây ra 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung, 90% mụn cóc sinh dục và các bệnh khác như ung thư âm hộ, âm đạo.

Có hai loại vắc xin phòng chủng 16, 18 và phòng cả 4 chủng.

Không thể chữa được việc hiện nhiễm HPV bằng tiêm chủng nhưng nó sẽ giúp bạn phòng các chủng HPV khác được bào chế trong vắc xin. Nó cũng có thể bảo vệ một phần trước các chủng khác không bao gồm trong vắc xin. Cách dự phòng tốt nhất chóng lại ung thư cổ tử cung là thực hiện xét nghiệm PAP thường xuyên. Ngay cả khi bạn được tiêm phòng HPV bạn vẫn nên làm xét nghiệm trong vòng 3 năm kể từ khi có quan hệ tình dục lần đầu. Sau đó, bạn nên làm xét nghiệm PAP thường xuyên theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Nói chung, điều trị mụn cóc sinh dục gây ra bởi HPV với mục đích tăng cường hệ miễn dịch để có thể chống lại vi rút HPV, hoặc loại bỏ vết loét hoặc mụn cóc bắt nguồn từ HPV.Tin tốt là chủng HPV gây ra mụn cóc là chủng không có khả năng gây ra ung thư. Tin xấu là không có phương pháp điều trị để phòng mụn cóc.

Một số điều trị mụn sinh dục có thể áp dụng tại nhà trong khi những phương pháp khác thường được chỉ định tại cơ sở y tế. Và vì HPV là một vi rút, kháng sinh không có tác dụng điều trị mụn cóc sinh dục gây ra bởi HPV. Kháng sinh chỉ được sử dụng với nhiễm trùng bởi vi khuẩn. Hai dạng điều trị được áp dụng tại gia đình* là:

Imiquimod là một hợp chất giúp cho hệ miễn dịch được tăng cường để có thể chống lại HPV. Uống 3 lần 1 một tuần trong vòng 4 tháng.

Podophyllotoxin là một phần của một loại cây, được sử dụng trên da hai lần một ngày trong 3 ngày. Sau đó, nghỉ 4 ngày và lặp lại bôi 3 ngày.

Mục đích của các phương pháp điều trị được áp dụng tại cơ sở y tế là để loại bỏ mụn cóc hay quá sản. Có thể được thực hiện:

Đốt nóng (cauthery hay laze)

Phẫu thuật (dao hoặc kéo)

Làm lạnh (phương pháp áp lạnh có sử dụng ni tơ lỏng hoặc cacbonic)

Phương pháp ăn da (axit tri clo axetic hoặc bi clo axetic)

Lưu ý:

Phụ nữ có thai không nên áp dụng các phương pháp điều trị.

Các phương pháp điều trị này có thể làm cho da của bạn bị ửng đỏ hoặc bị mềm, có thể điều trị được. Hãy trao đổi với bác sỹ về lựa chọn của bạn.

Trung bình phải mất 6-8 tháng để kiểm soát HPV gây ra mụn sinh dục. Và cũng là bình thường nếu như bạn vẫn còn mụn cóc sau 8 tháng điều trị lần đầu.

Chỉ có một trong 10 bệnh nhân còn mụn cóc do HPV sau 2 năm nhiễm. Hút thuốc có thể làm tăng thời gian phục hồi khi điều trị mụn cóc. Tốt nhất là bạn hãy bỏ thuốc để đạt được kết quả điều trị nhanh nhất.

Khi mụn cóc do HPV biến mất, không đảm bảo rằng HPV sẽ không lây nhiễm cho bạn tình của bạn bởi vì vi rút HPV vẫn có thể còn tồn tại.